Evcil Hayvan Banyosu ve Temizliği

Evde yıkamak korkutucu görünebilir: su her yere sıçrar, kedi kaçar, köpek ıslak haliyle koltuğa atlar. Oysa köpek kedi banyo temel kuralları öğrenildiğinde iş yarım saatlik bir rutine dönüşüyor. Aşağıda, kafanızda dolaşan soruları tek tek ele alarak ilerliyoruz.

Önce Merak Edilenler

Hayvanımı ne sıklıkla yıkamalıyım?

Sağlıklı bir köpek için genellikle 4-8 haftada bir yeterlidir; çok kirlendiğinde ya da kötü koktuğunda arada bir ekstra banyo sorun değil. Kısa tüylü ırklar daha seyrek, yağlı deri yapısına sahip olanlar daha sık ihtiyaç duyar. Kediler ise kendini yalayarak temizler; sağlıklı bir kedinin yılda birkaç kez yıkanması bile fazladır. Yaşlı, obez, ishalli ya da tüylerine yapışkan bir madde bulaşmış kedilerde banyo gerekir.

Aşırı yıkamanın zararı var mı?

Var. Deri, tüyleri koruyan doğal yağ tabakasıyla kaplıdır. Çok sık şampuanlama bu tabakayı yıkar; kaşıntı, kepek ve tüy dökülmesi artar. "Temiz olsun" diye haftada bir yıkamak, sandığınızın tersine deriyi bozar.

İnsan şampuanı kullanabilir miyim?

Kullanmayın. Hayvan derisinin pH'ı bizimkinden farklıdır; insan şampuanı, bebek şampuanı dahil, kuruluk ve tahriş yapar. Bulaşık deterjanı ise hiç düşünülmemeli. Evcil hayvanlar için üretilmiş, kokusu hafif bir şampuan alın; kedi için mutlaka kedilere uygun olduğu yazan ürünü seçin, bazı köpek şampuanlarındaki maddeler kediler için tehlikelidir.

Su sıcaklığı ne olmalı?

Ilık. Elinizin içiyle kontrol ettiğinizde ne sıcak ne soğuk gelmesi iyi bir ölçüdür; vücut sıcaklığına yakın su idealdir. Sıcak su deriyi kızartır, soğuk su hayvanı ürkütüp banyoyu ömür boyu kabusa çevirir.

Adım Adım Banyo

1. Malzemeyi önce hazırlayın. Şampuan, iki büyük havlu, kaymaz paspas ya da havlu (küvet zeminine), plastik bir maşrapa veya duş başlığı, pamuk, ödül maması. Islak hayvanı bırakıp şampuan aramak, işin en çok ters gittiği andır.
2. Tüyü ıslatmadan önce tarayın. Keçeleşmiş tüy suyla temas edince daha da sıkışır ve sonradan açılmaz. Fırçalama sırasında ele gelen kabuk, kene, şişlik veya yara varsa banyoyu erteleyip önce bunu değerlendirin. Bu ön kontrol, tırnak kesimi ve parazit koruması gibi diğer bakım rutinleriyle birleştirdiğinizde daha anlamlı olur.
3. Kulakları koruyun. Kulak kanalına su girmesi enfeksiyon riski taşır. Kulak girişine hafifçe birer parça pamuk yerleştirmek yeterli; içeri itmeyin.
4. Boyundan başlayarak ıslatın. Doğrudan yüze ya da başa su tutmayın. Boyun, sırt, gövde, bacaklar, en son kuyruk sırasıyla ilerleyin. Duş başlığını tüye yakın tutmak, sıçramayı ve sesi azaltır.
5. Şampuanı seyreltip uygulayın. Avucunuza aldığınız şampuanı biraz suyla karıştırırsanız daha kolay yayılır ve daha az ürünle daha çok köpük elde edersiniz. Parmak uçlarıyla, deriye masaj yaparak dairesel hareketlerle ilerleyin. Koltuk altları, kasık, patiler arası ve kuyruk dibi en çok atlanan bölgelerdir.
6. Yüzü bezle temizleyin. Göz çevresi, ağız kenarı ve buruşuk yüzlü ırklarda kıvrım araları için ıslak, şampuansız bir bez kullanın. Göze şampuan kaçarsa bol ılık suyla yıkayın.
7. Durulamayı iki kez yapın. Banyonun en kritik adımı budur. Tüyde kalan şampuan kaşıntı ve pullanma yapar. Elinizi tüyün üstünde gezdirdiğinizde kayganlık hissi kalmayana kadar durulayın, sonra bir kez daha durulayın.
8. Havluyla bastırarak kurutun. Ovalamak tüyü karıştırıp keçe yapar. Havluyu bastırıp emdirin, ıslanınca ikinci havluya geçin. Uzun tüylülerde saç kurutma makinesini en düşük ısıda, uzaktan ve sürekli hareket ettirerek kullanabilirsiniz; ses hayvanı geriyorsa zorlamayın.
9. Ödül ve sıcak bir yer. Banyo biter bitmez ödül verin. Tüy tam kuruyana kadar hayvanı esintisiz, ılık bir odada tutun; kendi yatağı bu iş için en uygun alandır.

Banyo Dışı Temizlik: Her Şey Yıkamak Değil

Kedimi hiç yıkamak istemiyorum, ne yapabilirim? Çoğu zaman gerek de yok. Nemli bir bez veya evcil hayvanlar için üretilmiş kuru şampuan/temizleme mendiliyle kirli bölgeyi silmek yeterli olur. Düzenli tarama, tüy yumaklarını ve kokuyu banyodan daha etkili azaltır.

Sadece patileri kirliyse? Kapı önünde bir kap ılık su ve havlu bulundurmak, her yürüyüşten sonra tüm hayvanı yıkama ihtiyacını ortadan kaldırır.

Kötü koku geçmiyorsa? Israrlı koku genelde kirden değil; kulak enfeksiyonu, diş taşı, deri iltihabı ya da anal keseden kaynaklanır. Bu durumda yeni bir banyo değil, veteriner kontrolü gerekir.

Sık Yapılan Hatalar

• Küvete kaymaz zemin koymamak; ayağı kayan hayvan panikleyip bir daha banyoya yaklaşmaz.
• Hayvanı zorla suya sokmak, boyundan bastırmak. Direnç büyürse durup başka güne bırakmak daha akıllıdır.
• Şampuanı iyi durulamamak — kaşıntının en sık ev yapımı nedeni.
• Yüze doğrudan duş tutmak; suyun kulağa ve buruna kaçması korku refleksi yaratır.
• Islak tüyü fırçayla zorlamak.
• Yavruyu aşı programı tamamlanmadan, soğuk ortamda yıkamak.
• İlk ban