Köpek Eğitimi: Yeni Başlayanlar İçin
Köpeğinizi eğitmek için profesyonel bir eğitmene ihtiyacınız yok. Evde, mutfak tezgahının önünde, günde on beş dakikada başlayabilirsiniz. Aşağıda "köpek eğitimi nasıl yapılır" sorusunu adım adım, yeni başlayan birinin gerçekten uygulayabileceği şekilde açıyoruz.
Eğitime başlamadan önce neyi bilmek gerekir?
Köpeğim eğitim için çok mu küçük / çok mu yaşlı?
Yavru köpekler 8 haftalıktan itibaren isim ve "otur" gibi basit komutları öğrenebilir. Yaşlı köpekler de öğrenir; sadece daha önce edinilmiş alışkanlıkları değiştirmek biraz daha uzun sürer. Yani "geç kaldım" diye bir şey yok.
Ödül mü ceza mı?
Ödül. Köpek, sonucu hoşuna giden davranışı tekrarlar. Ceza ise çoğunlukla köpeğin sizden çekinmesine yol açar, davranışı düzeltmez. Bağırmak, tasmayı çekmek, burnunu bir yere bastırmak eğitim değildir; korku üretir ve korku genelde ısırmayla ya da kaçmayla sonuçlanır.
Ödül olarak ne kullanmalıyım?
Küçük, yumuşak, hızlı yenen mamalar en iyisi. Nohut büyüklüğünde olsun; köpek çiğnerken dikkati dağılmasın. Ödül maması günlük kalori hesabına dahildir — bunu beslenme takviminizi kurarken göz önünde bulundurun, yoksa üç haftada kilo alır.
Adım adım temel eğitim
-
İsmine dönmeyi öğretin. Diğer her şeyin temeli budur. Sakin bir odada ismini bir kez söyleyin, köpek size baktığı anda "aferin" deyip ödül verin. Bakmazsa ismi tekrar tekrar söylemeyin; dilinizle "cık cık" gibi bir ses çıkarıp dikkat çekin, döndüğünde ödüllendirin. Günde 5 tekrar × 3 seans yeterli.
-
"Otur" komutu. Ödülü köpeğin burnunun hemen üstünde tutun, elinizi yavaşça başının arkasına doğru götürün. Kalçası kendiliğinden yere iner. İndiği anda ödül. İlk 20-30 tekrarda komut kelimesini söylemeyin; davranış oturduktan sonra "otur" demeye başlayın. Sıra önemli: davranış önce, kelime sonra.
-
"Bekle". Köpek oturur pozisyonda, avucunuzu açık gösterip bir saniye bekleyin, ödül verin. Sonra iki saniye, sonra üç. Kırılma noktasına gelirseniz (köpek kalkıyorsa) süreyi yarıya indirip tekrar tırmanın. Bir adım geri çekilme, kapı önünde bekletme gibi zorluklar en sona.
-
"Gel". Bu komut asla kötü bir şeyle ilişkilendirilmemeli. Köpeği tırnak kesimi, banyo ya da oyunun bitmesi için "gel" diye çağırmayın — gidip alın. "Gel" her seferinde iyi bir şeyle bitmeli. Evde iki kişi karşılıklı durup köpeği sırayla çağırarak oyun haline getirin.
-
"Bırak" ve "dokunma". Elinizde ödül, yerde daha az cazip bir şey. Köpek yerdekine yöneldiğinde eli kapatın, geri çekildiği anda "bırak" deyip ödül verin. Bu komut ileride yerden tehlikeli bir şey aldığında hayat kurtarır.
-
Tuvalet alışkanlığı ve yaşam alanı. Yavru köpek uyandıktan, yedikten ve oyundan sonra tuvalete çıkarılır. Dışarıda işini yapınca hemen ödül. İçeride kaza olursa temizleyip geçin; suçlu aramak işe yaramaz. Köpeğin kendine ait bir yatağı ve dokunulmayan bir köşesi olması, dinlenme düzenini de eğitim başarısını da doğrudan etkiler. Kasa/kupe alıştırması bu noktada çok işinize yarar: kasa ceza yeri değil, güvenli yuva olarak kurulursa köpek kendi kendini sakinleştirmeyi öğrenir.
-
Zorluğu üç eksende artırın: süre, mesafe, dikkat dağıtıcı. Aynı anda ikisini birden zorlaştırmayın. Salonda kusursuz "bekle" yapan köpek, parkta sıfırdan başlar — bu normaldir, gerileme değildir.
-
Genelleyin. Komutları farklı odalarda, farklı kişilerle, ayakta/oturur halde, farklı ses tonuyla tekrarlayın. Köpek "mutfakta annemden duyunca otur" değil, "otur" kelimesini öğrenmeli.
Seans ne kadar sürmeli?
| Yaş | Tek seans | Günlük |
|---|---|---|
| 2-4 ay | 2-3 dakika | 3-5 seans |
| 4-12 ay | 5 dakika | 2-3 seans |
| Yetişkin | 10-15 dakika | 1-2 seans |
Seansı köpek sıkılmadan, başarılı bir tekrardan sonra bitirin. Son izlenim iyi olsun.
Sık yapılan hatalar
- Komutu üst üste tekrarlamak. "Otur, otur, otur otur!" dediğinizde köpek komutu "üç kez duyunca oturulan şey" olarak öğrenir. Bir kez söyleyin, bekleyin, olmazsa yardım edin.
- Ödülü geç vermek. Ödül davranıştan 1-2 saniye içinde gelmeli. Ceketin cebinden mama çıkarmaya çalışırken köpek çoktan başka bir şey yapmıştır ve ödüllenen o olur.
- Ev halkının farklı kelimeler kullanması. Biri "yat", diğeri "uzan" diyorsa köpek iki ayrı şey duyar. Komut listesini buzdolabına yazın.
- Sinirli halde eğitim yapmak. Köpek ses tonunuzu okur. Gergin bir seans, hiç seans yapmamaktan kötüdür.
- Enerjiyi boşaltmadan masa başı eğitime oturmak. Yürüyüş ve koklama fırsatı verilmemiş bir köpek odaklanamaz. Koklama, köpek için zihinsel yorgunluk demektir.
- Davranış sorununu eğitimle çözmeye çalışmak. Ani başlayan hırlama, aşırı huzursuzluk, sürekli kaşınma ya da yeme isteksizliği eğitimle değil s