Emziren Dişi Köpeğin Beslenme İhtiyaçları

Gebelik ve emzirme, bir dişi köpeğin vücudunun ömrü boyunca girdiği en zorlu metabolik dönemdir. Aynı mama, aynı porsiyon, aynı düzenle devam etmek çoğu zaman annenin kilo kaybetmesine, sütünün azalmasına ve yavruların yavaş gelişmesine yol açar. Aşağıda, evde kendi başına takip yapmak isteyen bir bakıcı için soru-cevap düzeninde, adım adım bir yol haritası bulacaksınız.

Önce merak edilenler

Gebelik başlar başlamaz porsiyonu artırmalı mıyım?

Hayır. Köpeklerde gebelik yaklaşık dokuz hafta sürer ve yavruların ağırlığının büyük kısmı son üçte birlik dilimde oluşur. İlk 4-5 hafta boyunca anne, normal idame porsiyonuyla beslenmeye devam eder. Bu dönemde erken yapılan porsiyon artışı sadece yağ birikimi yaratır; fazla kilolu bir anne ise doğumda zorlanır.

Peki ne zaman ve ne kadar artıracağım?

Beşinci haftadan itibaren haftada yaklaşık %15 artışla ilerlenir. Doğuma yakın günlerde annenin aldığı toplam enerji, gebelik öncesine göre kabaca %25-50 daha yüksek olur. Asıl büyük sıçrama emzirmede yaşanır: yavru sayısına bağlı olarak anne, normalin iki ila üç katı kadar enerjiye ihtiyaç duyabilir. Dört-beş yavruya bakan bir anne için bu, günde neredeyse üç öğün yerine dört-beş küçük öğün demektir.

Hangi mamayı vermeliyim?

Ayrı bir "hamile köpek beslenme" maması aramak yerine, yüksek enerji ve protein yoğunluğu olan yavru köpek maması tercih edilir. Nedeni basit: yavru mamaları gram başına daha çok kalori, daha çok protein ve daha dengeli kalsiyum-fosfor oranı içerir. Anne midesine az yiyecek sığdırabildiği için, her lokmanın besleyici olması gerekir. Dev ırklar için özel üretilmiş büyük ırk yavru mamaları ise mineral oranları farklı olduğundan bu dönemde uygun olmayabilir; ırk büyükse veterinerinize danışın.

Adım adım uygulama

1. Başlangıç kilosunu kaydedin. Çiftleşmeden önceki kiloyu ve vücut kondisyon skorunu not edin. Tüm artışları bu rakama göre hesaplayacaksınız. İdeal olan, gebeliğin sonunda %15-25 kilo artışıdır.
2. 1-4. haftalarda değişiklik yapmayın. Bulantı nedeniyle iştahsızlık görülebilir; bu geçicidir. Öğünleri küçültüp sıklaştırmak yeterlidir.
3. 5. haftada mamayı kademeli değiştirin. Yavru mamasına geçişi 5-7 güne yayın: her gün eski mamanın payını azaltıp yenisini artırın. Ani geçiş ishal yapar ve gebe bir annede sıvı kaybı istenmez.
4. 6-9. haftalarda öğün sayısını çoğaltın. Rahim büyüdükçe mide sıkışır. Günde iki öğün yerine üç-dört öğün verin. Site içinde yer verdiğimiz gün boyu beslenme takvimi mantığı burada da işe yarar: sabit saatler, sabit yerler.
5. Doğum gününde ısrar etmeyin. Doğumdan 12-24 saat önce çoğu anne yemek yemez. Bu normaldir; suyu erişilebilir tutun, mamayı zorla vermeyin.
6. Emzirme döneminde serbest besleme uygulayın. İlk 3-4 hafta boyunca kuru mama gün boyu önünde dursun, üstüne günde 3-4 kez ıslatılmış mama verin. Anne istediği kadar yesin; bu dönemde kilo almak değil, kilo korumak hedeftir.
7. Suyu ihmal etmeyin. Süt üretimi ciddi sıvı gerektirir. Birden fazla kaba, temiz su koyun. Kuru mamayı ılık suyla ıslatmak hem su alımını hem de iştahı artırır.
8. Sütten kesme sürecinde geri sarın. Yavrular 4. haftadan itibaren katı gıdaya geçmeye başlar. Yavrular ayrıldıkça annenin porsiyonunu kademeli düşürüp yaklaşık bir hafta içinde eski idame mamasına ve porsiyonuna döndürün. Aksi halde anne hızla kilo alır.

Sık yapılan hatalar

• Kalsiyum takviyesi vermek. En tehlikeli hatalardan biri budur. Gebelik sırasında verilen ek kalsiyum, vücudun kendi kalsiyum düzenleme mekanizmasını baskılar ve doğum sonrası eklampsi (süt humması) riskini artırır. Kaliteli bir yavru maması zaten gereken kalsiyumu içerir; takviye ancak veteriner önerisiyle kullanılır.
• Ev yemeği ile idare etmeye çalışmak. Pirinç-tavuk gibi tek düze karışımlar bu dönemin mineral ve vitamin ihtiyacını karşılamaz. Ev yapımı beslenme yapılacaksa mutlaka formüle edilmiş bir tarif gerekir.
• Erken ve aşırı porsiyon artışı. İlk haftalarda fazla verilen mama yağa dönüşür, doğumu zorlaştırır.
• Emzirirken porsiyonu kısmak. "Kilo aldı" diye laktasyondaki anneyi kısıtlamak, sütün azalmasına ve annenin kas kaybına yol açar.
• Kilo takibini bırakmak. Haftalık tartı, sorunun en erken habercisidir. Emzirme sırasında hızlı kilo kaybı, yetersiz kalori ya da bir enfeksiyon işareti olabilir.
• Parazit ve aşı planını atlamak. İç parazitler annenin besinini çalar ve yavrulara geçebilir. Aşılama ve parazit koruması planını gebelik öncesinde veterinerle netleştirmek en doğrusudur.

Hızlı özet tablosu

Özetle: erken artırmayın, geç kısmayın, kalsiyum takviyesinden uzak durun ve haftal